Bloeddrukwaarden per leeftijd

Dit zijn de categorieën voor volwassenen die worden gebruikt door de American Heart Association en het American College of Cardiology. Een meting valt in een hogere categorie als een van beide getallen daaraan voldoet — 118/85 mmHg geldt als hypertensie stadium 1 vanwege de onderdruk.

Europese richtlijnen trekken de behandelgrens anders: de ESC-richtlijn van 2024 houdt hypertensie op 140/90 mmHg en noemt 120–139/70–89 “verhoogd”, en de Britse NICE-richtlijn — die de NHS volgt — stelt de diagnose eveneens vanaf 140/90 (een thuisgemiddelde van 135/85). Je arts gebruikt de standaard die in jouw land geldt; onze landengidsen behandelen het Verenigd Koninkrijk (NHS en NICE), de VS, Canada, Australië, Duitsland, Frankrijk en Japan in detail. Een meting boven 180/120 met klachten zoals pijn op de borst, kortademigheid of veranderingen in je zicht is een noodgeval: bel het alarmnummer — 112 in Nederland en België.

De tabel hierboven geldt voor alle volwassenen — de huidige Amerikaanse richtlijnen stellen geen aparte "normale" doelen voor verschillende leeftijden. Wat wel verandert met de leeftijd, is wat typisch is: slagaders worden na verloop van tijd stugger, waardoor de gemiddelde bovendruk vaak stijgt. De cijfers hieronder zijn gemiddelden voor de bevolking, geen streefwaarden.

"Typisch voor jouw leeftijd" is niet hetzelfde als gezond: een 65-jarige met een gemiddelde van 145/85 komt vaak voor en heeft nog steeds hypertensie stadium 2, iets om met een arts te bespreken. Bij oudere volwassenen wordt de streefwaarde voor bloeddruk individueel bepaald — kwetsbaarheid, andere aandoeningen en medicatie spelen allemaal mee, wat nog een reden is waarom tabellen op basis van leeftijd vragen moeten oproepen, geen beslissingen.

Op elke leeftijd komt dezelfde vraag: wat zou mijn bloeddruk moeten zijn op mijn 40e, 60e of 75e? Het antwoord heeft twee kanten. De definitie van normaal — onder 120/80 mmHg — verandert volgens de huidige Amerikaanse richtlijnen niet met de leeftijd. Wat wél verandert, is wat typisch is: de cijfers per decennium hieronder zijn gemiddelden voor de bevolking, uit dezelfde onderzoeken als de tabel hierboven, en geen streefwaarden.

In je veertiger jaren

De gemiddelden liggen rond 118–128 over 74–82 mmHg. Dit is het decennium waarin de waarden bij veel mensen ongemerkt buiten de “normale” band raken, en daarom gaan regelmatige metingen tellen: hoge bloeddruk die je op je 45e ontdekt, keer je veel makkelijker om dan dezelfde cijfers op je 60e.

In je vijftiger jaren

Typische gemiddelden liggen rond 122–132 over 76–82 mmHg. Vanaf ongeveer 50 jaar is de bovendruk de sterkste voorspeller van hart- en vaatrisico, dus een bovendruk die richting de 130 kruipt is het waard om iets aan te doen, ook als de onderdruk er goed uitziet.

In je zestiger jaren

De gemiddelden liggen rond 128–138 over 72–80 mmHg. Het patroon om te kennen: de bovendruk blijft stijgen terwijl de onderdruk begint te dalen, allebei door stugger wordende slagaders. “Typisch voor 65” is niet hetzelfde als gezond — 130/80 of hoger is op elke leeftijd hoge bloeddruk.

In je zeventiger jaren

De gemiddelden voor de bevolking liggen rond 130–140 over 68–78 mmHg — wat betekent dat de gemiddelde 70-jarige op of boven de grens voor hoge bloeddruk zit. Veelvoorkomend is niet hetzelfde als veilig: hoge bloeddruk behandelen op je 70e voorkomt nog steeds duidelijk beroertes en hartinfarcten. Streefwaarden stel je samen met je arts vast, rekening houdend met andere aandoeningen en medicijnen.

In je tachtiger jaren en daarna

De gemiddelden liggen rond 130–142 over 66–76 mmHg, met een grote spreiding. Het advies is hier echt persoonlijk: kwetsbaarheid, valrisico en andere medicijnen bepalen mee wat het doel is, en een waarde waar je arts op je 85e tevreden mee is, was op je 55e misschien behandeld. Neem een week aan correct gemeten thuismetingen mee naar dat gesprek.

De categorieën in de tabel gelden even goed voor beide seksen — er bestaat geen aparte „vrouwentabel”, hoe vaak er ook naar gezocht wordt. Wat wel verschilt, is het typische verloop door het leven:

• Vóór de overgang meten vrouwen doorgaans lager. Van hun twintiger- tot hun veertigerjaren liggen de gemiddelden van vrouwen ruwweg 5–10 mmHg onder die van mannen van dezelfde leeftijd — deels een effect van oestrogeen op de bloedvaten.
• Na de overgang sluit het gat zich, en draait het om. De bloeddruk van vrouwen stijgt vanaf hun vijftiger jaren sneller, en boven ongeveer 65 hebben vrouwen vaker hoge bloeddruk dan mannen.
• De grenswaarden verschuiven niet. 130/80 mmHg is stadium 1 hypertensie voor een vrouw en voor een man, op je 30e en op je 70e. Een vrouw die altijd 100/65 meette, mag een verschuiving naar de hoge 120 gerust als een echte verandering behandelen die aandacht verdient, juist omdat het een grote stap is ten opzichte van haar eigen uitgangswaarde.
• Zwangerschap heeft haar eigen regels. Waarden van 140/90 mmHg of hoger tijdens de zwangerschap vragen om snelle medische aandacht, wat je getallen daarvoor ook waren — dit is één situatie waarin je niet een week moet wachten om opnieuw te meten.

Allebei. De bovendruk is na ongeveer je 50e de sterkste voorspeller van cardiovasculair risico, en daarom richten artsen zich bij oudere volwassenen vaak vooral daarop. Bij jongere volwassenen is een verhoogde onderdruk net zo veelzeggend. En het verschil tussen de twee — de polsdruk — draagt ook eigen informatie; een heel groot verschil bij oudere volwassenen kan wijzen op verstijvende slagaders.

Sommige apps en artsen houden ook de gemiddelde arteriële druk (MAP) bij, een gewogen gemiddelde van de twee getallen dat schat welke druk je organen daadwerkelijk ervaren gedurende de hele hartslagcyclus.

Is één meting hoog, raak dan niet in paniek — rust vijf minuten en meet opnieuw. Het patroon is wat telt:

• Normaal: houd de gewoontes vast die je daar hebben gebracht, en controleer een paar keer per jaar.
• Verhoogd of stadium 1: meet een week lang thuis met de juiste techniek en neem het gemiddelde mee naar je arts. Leefstijlveranderingen — zie hoe je je bloeddruk op natuurlijke wijze verlaagt — zijn meestal de eerste stap.
• Stadium 2: maak een afspraak. Neem een logboek van recente metingen mee; dat maakt het bezoek veel nuttiger dan één meting op de praktijk.
• Boven 180/120: meet na een paar minuten opnieuw. Blijft de waarde zo hoog, of heb je klachten, zoek dan direct medische hulp.