Kan een app je bloeddruk meten?

Bloeddruk is een kracht. Elke manier om hem te meten, van een kwikkolom tot je automatische manchet, werkt door die kracht tegen te werken met een bekende druk en te merken wanneer de bloedstroom stopt of weer op gang komt. De manchet is geen verpakkingskeuze — hij ís het meetinstrument.

Een telefoon die tegen een vingertop wordt gedrukt, kan onmogelijk een bekende tegendruk uitoefenen of waarnemen. Wat de camera wél kan zien, is een fotoplethysmogram: het licht door je vingertop dat bij elke hartslag helderder en donkerder wordt. Dat signaal bevat echt een hartslag, en het draagt wat informatie over je polsgolf. Wat het niet bevat, is een schaal — niets vertelt de telefoon of die golfvorm bij iemand van 110/70 of bij iemand van 160/95 hoort.

Wearables zonder manchet lossen die ontbrekende schaal op door per persoon te kalibreren tegen een echte manchet, en opnieuw te kalibreren zodra de relatie verloopt. Een app die nooit een manchetmeting van jou heeft gezien, heeft de enige stap overgeslagen die zo'n schatting mogelijk maakt. Hoe goed het algoritme ook is, het gokt op basis van gemiddelden uit de bevolking.

De FDA heeft een veiligheidswaarschuwing uitgegeven waarin mensen wordt afgeraden bloeddrukapparaten te gebruiken die niet zijn goedgekeurd — apparaten die niet zijn beoordeeld op veiligheid en werkzaamheid. De risico's die daarin worden genoemd zijn niet abstract: een echte verandering in je bloeddruk niet opmerken, en behandeling uitstellen omdat er een geruststellend getal uit een app kwam.

Het onderzoek was nog botter. Studies naar apps met je vinger op het scherm vonden metingen die zowel de meeste gevallen van hoge bloeddruk missen als mensen geruststellen die hem wél hebben. Eén veelbesproken app werd onafhankelijk getest tegen een gevalideerde meter en had de grote meerderheid van de hypertensieve metingen fout in de geruststellende richting — een specifieke en gevaarlijke manier om te falen, want degene die er het meest door geschaad wordt, is degene die het het hardst moest weten.

Het onderscheid om vast te houden: er is serieus onderzoek naar het schatten van bloeddruk uit optische signalen, ook met benaderingen via de telefoon die in klinische studies worden getest. Dat onderzoek is experimenteel, gereguleerd en wordt getoetst aan referentiemetingen. Dat is iets heel anders dan een consumenten-app zonder goedkeuring die vandaag een getal naar miljoenen telefoons stuurt.

• Hij vraagt nooit om een manchetmeting. Geen kalibratie betekent geen vertaling per persoon. Dit alleen al is doorslaggevend.
• Hij meet via de camera, het scherm of de vingerafdruksensor. Geen enkele consumententelefoon heeft hardware die bloeddruk kan meten.
• De getallen gedragen zich te netjes. Echte bloeddruk verschilt merkbaar tussen metingen. Waarden die rond 120/80 blijven hangen, of maar een beetje bewegen, wijzen op een generator in plaats van op een meting.
• De winkelpagina houdt een slag om de arm. "Voor entertainmentdoeleinden", "geen medisch hulpmiddel" of "alleen schattingen" in de kleine lettertjes, onder een schermafbeelding met een zelfverzekerde meting: dan weet de ontwikkelaar het zelf ook.
• Hij belooft ook bloedsuiker. Niet-invasief je bloedsuiker meten met een telefooncamera is geen opgelost probleem, en een aanbieding die dat toch belooft, is nergens zorgvuldig in.

Een handige test: vraag je af wat de app anders zou doen als je de telefoon aan iemand anders gaf. Als niets in dat proces specifiek voor jou is, kan het getal dat ook niet zijn.

Alles wat waardevol is aan een bloeddruk-app gebeurt nadat een echte meter een meting heeft geleverd — en dat is geen troostprijs, want de interpretatie is precies waar thuis meten meestal misgaat.

• Middelen. Losse metingen zijn rommelig en misleidend. Richtlijnen zijn op gemiddelden geschreven — het 7-dagenprotocol bestaat juist omdat één getal weinig zegt. Rekenen over een hele week is precies waar software voor is.
• Vastleggen zonder overtypen. Getallen van een display overtypen nodigt uit tot verwisselingen, en fouten in een logboek zijn erger dan gaten. Een camera die het scherm van de meter zelf afleest, haalt die stap weg.
• Context. Tijdstip, welke arm, voor of na je medicatie, hoe je hebt geslapen — de dingen die een uitschieter verklaren en voorkomen dat je ervan schrikt.
• Een indeling waar je op kunt bouwen. Elke meting een kleur geven volgens de huidige richtlijncategorieën, in plaats van onthouden waar 134/86 valt.
• Een rapport dat je arts kan lezen. Een PDF van het hele logboek met gemiddelden is beter dan een telefoonscherm waar je tijdens de afspraak doorheen scrolt.
• Alles bij elkaar. Metingen van een Bluetooth-meter, van een wearable en met de hand ingevoerd komen in één geschiedenis terecht in plaats van in drie apps.

Er is een legitiem gebruik van een telefooncamera bij bloeddruk, en het is de moeite waard om dat precies te benoemen, want het klinkt oppervlakkig als datgene waar deze gids net voor waarschuwde.

De camera op het display van je meter richten en software de cijfers laten aflezen is tekstherkenning. De meting is door de manchet gedaan; de camera vervangt je typewerk, niet het apparaat. Leest de scan een cijfer verkeerd, dan zie je dat meteen aan het scherm dat voor je staat.

De camera op je vinger richten en software een bloeddruk laten produceren is de bewering dat je gemeten bent. Er zit nergens in die keten een manchet.

Dezelfde sensor, een totaal andere bewering. Dit is de grens die het waard is te controleren bij elke app die een camera noemt: leest hij een apparaat af, of beweert hij jou af te lezen?