Yaşa Göre Tansiyon Tablosu
Son güncelleme: Temmuz 2026
Bir tansiyon ölçümünün iki değeri vardır: sistolik (kalbiniz atarken oluşan basınç) ve diyastolik (atımlar arasındaki basınç), mmHg cinsinden ölçülür. Bu rehber, klinisyenlerin kullandığı standart tansiyon tablosunu, yaş gruplarına göre tipik ortalama ölçümleri ve değerlerinizin nereye düştüğünü öğrendikten sonra ne yapmanız gerektiğini gösterir.
Tek bir ölçüm bir anlık görüntüdür, tanı değildir. Tansiyon günün saatine, strese, kafeine ve aktiviteye göre değişir; bu yüzden doktorlar sonuç çıkarmadan önce tekrarlanan ev ölçümlerinden elde edilen ortalamalara bakar.
Tansiyon tablosu
Bunlar, Amerikan Kalp Derneği (American Heart Association) ve Amerikan Kardiyoloji Koleji (American College of Cardiology) tarafından kullanılan yetişkin kategorileridir. İki değerden herhangi biri karşılanırsa ölçüm daha yüksek bir kategoriye girer — 118/85 mmHg, diyastolik değer nedeniyle evre 1 hipertansiyon sayılır.
| Kategori | Sistolik (mmHg) | Diyastolik (mmHg) | |
|---|---|---|---|
| Düşük | 90'ın altı | ve/veya | 60'ın altı |
| Normal | 120'nin altı | ve | 80'in altı |
| Yükselmiş | 120–129 | ve | 80'in altı |
| Evre 1 hipertansiyon | 130–139 | veya | 80–89 |
| Evre 2 hipertansiyon | 140 veya üzeri | veya | 90 veya üzeri |
| Hipertansif kriz | 180'in üzeri | ve/veya | 120'nin üzeri |
Avrupa kılavuzları (ESC/ESH) tedavi sınırını biraz farklı çizer — hipertansiyon 140/90 mmHg'de başlar ve 130–139/85–89 "yüksek normal" olarak adlandırılır. Doktorunuz ülkenizdeki standardı kullanacaktır. Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya görme değişiklikleri gibi belirtilerle birlikte 180/120'nin üzerindeki bir ölçüm acil bir durumdur: yerel acil durum numaranızı arayın.
Yaşa göre ortalama tansiyon
Yukarıdaki tablo tüm yetişkinler için geçerlidir — güncel ABD kılavuzları farklı yaşlar için farklı "normal" hedefler belirlemez. Yaşla birlikte değişen şey, tipik olanın ne olduğudur: atardamarlar zamanla sertleşir, bu yüzden ortalama sistolik basınç yükselme eğilimindedir. Aşağıdaki rakamlar hedef değil, nüfus ortalamalarıdır.
| Yaş grubu | Tipik ortalama (mmHg) | Notlar |
|---|---|---|
| 18–39 | ≈ 110–120 / 68–78 | Genellikle alt sınırda, özellikle kadınlarda |
| 40–59 | ≈ 120–130 / 74–82 | Sistolik basınç yükselmeye başlar |
| 60+ | ≈ 130–140 / 68–80 | Sistolik genellikle yükselirken diyastolik düşer |
"Yaşınız için tipik" olmak, sağlıklı olmakla aynı şey değildir: 65 yaşında biri için 145/85 ortalaması yaygındır ve yine de doktorla konuşulmaya değer evre 2 hipertansiyondur. Yaşlı yetişkinlerde hedef tansiyon kişiye özeldir — kırılganlık, diğer rahatsızlıklar ve ilaçların hepsi rol oynar; bu da yaşa dayalı tabloların kararları değil, soruları yönlendirmesi gerektiğinin bir başka nedenidir.
Hangi değer daha önemli?
İkisi de. Sistolik basınç, yaklaşık 50 yaşından sonra kardiyovasküler risk için daha güçlü bir gösterge olduğundan, doktorlar yaşlı yetişkinlerde genellikle buna odaklanır. Daha genç yetişkinlerde ise yüksek bir diyastolik değer de en az o kadar anlamlıdır. İkisi arasındaki fark — nabız basıncı — kendine özgü bir bilgi taşır; yaşlı yetişkinlerde çok geniş bir fark, sertleşen atardamarların işareti olabilir.
Bazı uygulamalar ve klinisyenler ayrıca, iki değerin ağırlıklı ortalaması olan ve organlarınızın tüm kalp atım döngüsü boyunca gerçekte maruz kaldığı basıncı tahmin eden ortalama arter basıncını (OAB) da takip eder.
Değerlerinizle ne yapmalısınız
Tek bir ölçüm yüksekse paniğe kapılmayın — beş dakika dinlenin ve tekrar ölçün. Önemli olan örüntüdür:
- Normal: sizi buraya getiren alışkanlıkları sürdürün ve yılda birkaç kez kontrol edin.
- Yükselmiş veya evre 1: doğru teknik kullanarak bir hafta boyunca evde ölçüm yapın, ardından ortalamayı doktorunuza götürün. Yaşam tarzı değişiklikleri — bkz. tansiyonu doğal yollarla düşürme — genellikle ilk adımdır.
- Evre 2: randevu alın. Son ölçümlerin bir kaydını yanınızda götürün; bu, ziyareti tek bir muayene ölçümünden çok daha verimli hale getirir.
- 180/120'nin üzerinde: birkaç dakika sonra tekrar ölçün. Hâlâ bu kadar yüksekse veya belirtileriniz varsa acil bakım alın.
Sıkça sorulan sorular
70 yaşındaki biri için normal tansiyon nedir?
Aynı kategoriler geçerlidir: 120/80 mmHg'nin altı normaldir. 70 yaş üstü birçok kişide değerler daha yüksek seyreder ve tedavi hedefleri genellikle doktor tarafından kişiselleştirilir, ancak ayrı bir "70 yaş için normal" diye bir şey yoktur — 150/90 ortalaması her yaşta hipertansiyondur.
Yaşlı yetişkinler için 150/90 kabul edilebilir mi?
Standart tabloda evre 2 hipertansiyon kategorisine girer. Bazı yaşlı yetişkinler, kırılganlık veya ilaç yan etkileri nedeniyle daha gevşek hedeflerle takip edilir, ancak bu doktorla birlikte verilecek bir karardır — varsayılan olarak kabul edilecek bir aralık değildir.
Hangi tansiyon çok düşük sayılır?
Yaklaşık 90/60 mmHg'nin altındaki ölçümler düşük (hipotansiyon) sayılır. Kendinizi iyi hissediyorsanız düşük ölçümler genellikle zararsızdır; baş dönmesi, bayılma veya yorgunlukla birlikte geliyorsa düşük tansiyon rehberimize bakın ve doktorunuzla konuşun.
Tansiyonumu ne sıklıkla kontrol etmeliyim?
Normal ölçümlerle yılda birkaç kontrol yeterlidir. Ölçümleriniz yükselmişse veya ilaç tedavisine başlıyor ya da tedavinizi değiştiriyorsanız, yaygın bir protokol 7 gün boyunca günde iki kez (sabah ve akşam) ölçüm yapıp sonuçların ortalamasını almaktır — bkz. evde nasıl ölçülür.
