อัตราการเต้นของหัวใจตามอายุ: ชีพจรขณะพักปกติ

วัดขณะพัก คือนั่งพักสักไม่กี่นาที ไม่ใช่หลังดื่มกาแฟ ขึ้นบันได หรือเครียด:

ค่าเดียวไม่ใช่คำตัดสิน ชีพจรของคุณเปลี่ยนได้ในทุกนาที จึงควรดูชีพจรขณะพักที่คุณเห็นซ้ำ ๆ โดยวัดด้วยวิธีเดิมและในเวลาเดียวกันของวันจะดีที่สุด ซึ่งเป็นสิ่งที่เทคนิคการวัดความดันโลหิตที่ถูกต้องให้คุณฟรีอยู่แล้ว เพราะทุกครั้งที่วัดด้วยเครื่องวัดจะได้ค่าชีพจรมาด้วย

เด็กมีชีพจรเร็วกว่า ส่วนช่วงของผู้ใหญ่ใช้ได้ตั้งแต่อายุราวสิบปีขึ้นไป:

ชีพจรปกติของคนอายุ 70 จึงเป็น 60–100 เท่ากับชีพจรปกติของคนอายุ 30 สิ่งที่เปลี่ยนไปในวัยผู้ใหญ่มีสองอย่าง คืออัตราการเต้นของหัวใจสูงสุดลดลง (ค่าประมาณที่ใช้กันคือ 220 ลบด้วยอายุของคุณ) และหัวใจใช้เวลานานขึ้นเล็กน้อยกว่าจะเร่งขึ้นและกลับมาสงบ ทั้งสองอย่างไม่ได้ขยับช่วงขณะพักที่ถือว่าสุขภาพดีเลย

ความดันชีพจร คือช่องว่างระหว่างค่าความดันโลหิตสองค่าของคุณ นั่นคือซิสโตลิกลบไดแอสโตลิก ที่ 120/80 มม.ปรอท จะได้ 40 และ 30–50 คือช่วงปกติที่ดีต่อสุขภาพในวัยหนุ่มสาวและวัยกลางคน

นี่คือตัวเลขเกี่ยวกับชีพจรที่เปลี่ยนไปตามอายุจริง ๆ เมื่อหลอดเลือดแดงแข็งขึ้น ความดันซิสโตลิกจะสูงขึ้นขณะที่ไดแอสโตลิกค่อย ๆ ลดลง ช่องว่างจึงกว้างขึ้น ในวัย 50 และ 60 ปี ค่าราว 40–55 ถือว่าพบได้ทั่วไป และหลังอายุ 70 ปี ความดันชีพจร 50–60 ก็พบได้บ่อย ช่องว่างที่อยู่เหนือประมาณ 60 มม.ปรอทอย่างต่อเนื่องในผู้สูงอายุสัมพันธ์กับหลอดเลือดแดงที่แข็งขึ้นและความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดที่สูงขึ้น ไม่ใช่เรื่องฉุกเฉิน แต่ควรนำไปให้แพทย์ดู โดยเฉพาะเมื่อมาพร้อมกับค่าที่อยู่ในช่วงสูงอยู่แล้ว

ช่องว่างที่แคบมาก (ต่ำกว่าประมาณ 25) มักสะท้อนเพียงว่าค่าซิสโตลิกต่ำ ส่วนช่องว่างที่แคบต่อเนื่องพร้อมอาการอ่อนเพลียหรือวิงเวียนก็ควรนำไปคุยกับแพทย์เช่นกัน

ทั้งสองค่าปรากฏด้วยกันบนหน้าจอเครื่องวัด แต่วัดคนละสิ่ง ความดันคือแรงที่กระทำต่อผนังหลอดเลือดแดง ส่วนชีพจรคือจำนวนครั้งที่หัวใจเต้นต่อนาที ค่าหนึ่งอาจปกติขณะที่อีกค่าไม่ปกติ คนที่ฟิตอาจมีชีพจรต่ำแต่ความดันสูง ความวิตกกังวลอาจทำให้ชีพจรพุ่งขึ้นขณะที่ความดันแทบไม่ขยับ ไม่มีค่าใดทำนายอีกค่าหนึ่งได้ จึงเป็นเหตุผลที่ชีพจรและความดันโลหิตมีคู่มือเต็มบทความของตัวเองบนเว็บไซต์นี้

ในชีวิตประจำวัน ตัวการที่พบบ่อยมีดังนี้:

• ความฟิต วิธีเดียวที่ทำให้ลดลงได้อย่างน่าเชื่อถือ การออกกำลังกายแบบแอโรบิกสม่ำเสมอทำให้ชีพจรขณะพักลดลงภายในไม่กี่สัปดาห์
• ไข้และความเจ็บป่วย เพิ่มประมาณ 10 ครั้งต่อทุก 1 องศาเซลเซียสที่ไข้สูงขึ้น
• ภาวะขาดน้ำและอากาศร้อน ปริมาตรเลือดน้อยลง หัวใจจึงเต้นเร็วขึ้น
• คาเฟอีนและนิโคติน ทั้งคู่ดันให้สูงขึ้นได้นานหลายชั่วโมง
• ความเครียด ความวิตกกังวล และการนอนไม่ดี ระบบประสาทซิมพาเทติกทำให้ชีพจรพื้นฐานค้างอยู่ในระดับสูง
• ยา ยากลุ่มเบต้าบล็อกเกอร์ทำให้ต่ำลง (ชีพจรขณะพัก 55 ขณะใช้ยานี้เป็นเรื่องที่คาดหมายได้) ส่วนยาลดน้ำมูกและยาพ่นสำหรับโรคหืดบางชนิดทำให้สูงขึ้น
• ไทรอยด์ ทำงานมากเกินไปทำให้สูงขึ้น ทำงานน้อยเกินไปทำให้ต่ำลง

ควรไปพบแพทย์โดยเร็วหากชีพจรขณะพักสูงกว่า 100 อย่างต่อเนื่อง ต่ำกว่า 50 พร้อมอาการวิงเวียนหรือเป็นลม หรือจังหวะการเต้นรู้สึกไม่สม่ำเสมอ เต้นรัว หรือเหมือนข้ามจังหวะ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการเจ็บหน้าอกหรือหายใจไม่อิ่มร่วมด้วย ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉิน

ค่าชีพจรค่าเดียวแทบไม่ตอบอะไรเลย แต่แนวโน้มตอบได้มาก ทั้งการออกกำลังกายของคุณได้ผลหรือไม่ ยาขนาดใหม่ทำให้ร่างกายนิ่งขึ้นหรือยัง และเช้าที่ชีพจรเต้นเร็วเหล่านั้นเป็นรูปแบบหรือเป็นเรื่องบังเอิญ สมุดจดเก็บตัวเลขได้ก็จริง แต่การเฉลี่ยค่าทั้งเดือนหรือสังเกตว่าชีพจรของคุณสูงขึ้นสิบครั้งในวันที่นอนไม่ดี คือการคำนวณที่ไม่มีใครนั่งทำด้วยมือ

แอปบันทึกความดันโลหิตบันทึกชีพจรให้อัตโนมัติทุกครั้งที่วัด เพียงส่องกล้องไปที่เครื่องวัด แอปก็อ่านครบทั้งสามค่า จากนั้นแสดงกราฟชีพจรคู่กับความดันในช่วงเวลาใดก็ได้ คำนวณค่าเฉลี่ย และส่งออกเป็น PDF พร้อมนำไปให้แพทย์ดู ใช้ฟรี เป็นส่วนตัว ซิงก์ผ่าน iCloud และไม่ต้องสมัครบัญชี